Prezident İlham Əliyevin Naxçıvan gedişi: Yeni reallığın növbəti mərhələsi

13-08-2026, 10:04 130 dəfə baxılıb

 

“Cənubi Qafqaz uzun illər qarşıdurmaların, geosiyasi rəqabətin və böyük güclərin toqquşmasının mərkəzində dayanıb. Bu coğrafiyada ölkələr bir-birinə qarşı cəbhələnib, nəqliyyat və enerji xətləri siyasi qarşıdurmaların girovuna çevrilib. Bu gün isə mənzərə dəyişir. Azərbaycanın yaratdığı yeni reallıq Cənubi Qafqazı qarşıdurma coğrafiyasından əməkdaşlıq məkanına çevirmək istiqamətində irəliləyir”.

Yenisirvanli.İnfo.Az bildirir ki, bunu Ölkə.az-a açıqlamasında Milli Məclisin insan hüquqları komitəsinin sədri Zahid Oruc deyib.

Komitə sədri bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin siyasətinin mühüm xüsusiyyəti də məhz burada ortaya çıxır: “Qlobal və regional proseslərdə baş verən dəyişikliklərə vaxtında və çevik reaksiya vermək, yaranan çağırışları riskdən çox imkan kimi qiymətləndirmək və milli maraqlara uyğun konkret nəticələrə çevirmək.

Naxçıvana son səfəri də bu siyasətin növbəti mərhələsi kimi qiymətləndirmək olar. Bu, sadəcə bir regiona səfər deyil.Bu, Azərbaycanın yeni geosiyasi və geoiqtisadi reallıqlar yaratmaq siyasətinin Naxçıvan üzərindən daha bir nümayişidir”.

Qarşıdurma coğrafiyasından əməkdaşlıq məkanına
Deputat əlavə edib ki, Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi siyasətin əsas nəticələrindən biri Cənubi Qafqazın geosiyasi rolunun dəyişməsidir:

“Bir vaxtlar bu regionda əsas sual “kim kimə qarşıdır?” idisə, ind getdikcə daha çox “kim hansı əməkdaşlıq formatında iştirak edə bilər?” sualı önə çıxır.

Azərbaycan özünü müxtəlif güclərin qarşıdurma xəttində deyil, onların arasında bağlantı yaradan ölkə kimi təqdim edir. Şərqlə Qərbi, Şimalla Cənubu birləşdirən nəqliyyat, enerji və ticarət layihələri bunun konkret ifadəsidir. Ən diqqətçəkən məqam isə odur ki, əvvəlcə bu siyasətə şübhə ilə yanaşan və ya ona qarşı çıxan bəzi dairələr belə Azərbaycanın yaratdığı reallıqları nəzərə almağa məcbur qalırlar. Çünki yeni model “sıfır məbləğli oyun” üzərində qurulmur. Burada əsas prinsip “qazan-qazan” yanaşmasıdır. Azərbaycanın yaratdığı nəqliyyat dəhlizlərindən Türkiyə də, Mərkəzi Asiya da, Avropa da, İran da, gələcəkdə Fars körfəzi ölkələri və Cənubi Asiya dövlətləri də faydalana bilər. Bu isə qarşıdurmanı əməkdaşlıqla əvəz edən daha dayanıqlı regional model yaradır”.

Naxçıvan – yeni geosiyasi qovşaq
Deputat qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyevin Naxçıvan səfərinin əhəmiyyəti də məhz bu böyük mənzərə fonunda daha aydın görünür:
“Naxçıvan artıq yalnız Azərbaycanın əsas hissəsindən ayrı düşmüş strateji ərazi kimi qiymətləndirilə bilməz. Onun coğrafi mövqeyi yeni nəqliyyat və enerji layihələri ilə birlikdə tamamilə fərqli məna qazanır.
Zəngəzur dəhlizinin reallaşması Naxçıvanı Azərbaycanın əsas hissəsi ilə birləşdirəcək. Lakin bunun əhəmiyyəti yalnız daxili bağlantının bərpası deyil.
Naxçıvan Şərq-Qərb və Şimal-Cənub marşrutlarının kəsişdiyi geoiqtisadi qovşağa çevrilə bilər. Bir istiqamətdə Çin və Mərkəzi Asiyadan Avropaya uzanan Orta Dəhliz, digər istiqamətdə Türkiyə və Avropa, başqa bir xətt üzrə İran və Fars körfəzi, daha cənubda Pakistan və Hindistan bazarları. Belə bir coğrafiyada Naxçıvanın əhəmiyyəti artıq lokal miqyasdan çıxır. Naxçıvan Azərbaycanın Avrasiya bağlantı strategiyasının mühüm dayaqlarından birinə çevrilir”.

Xəritədə kiçik görünən, geosiyasətdə böyük olan məkan
Z. Oruc hesab edir ki, Naxçıvanın coğrafi ölçüsü onun gələcək geosiyasi rolunu müəyyən etmir: “Əksinə, bu ərazinin yerləşdiyi mövqe ona daha böyük əhəmiyyət qazandırır.
Şərqdən Qərbə uzanan ticarət yolları ilə Şimaldan Cənuba istiqamətlənən marşrutların kəsişməsi Naxçıvan üçün yeni imkanlar yaradır. Qara dəniz istiqamətindən Avropaya, Baltik məkanına, daha şimal istiqamətlərinə, digər tərəfdən Fars körfəzinə, Hind okeanı hövzəsinə qədər uzanan geniş bağlantı imkanları Naxçıvanın gələcək rolunu böyüdür. Bu baxımdan Naxçıvanda tikilən yollar, dəmir yolları, enerji xətləri və logistika infrastrukturu yalnız yerli ehtiyacların təmininə hesablanmır. Onlar Azərbaycanın Avrasiyanın yeni iqtisadi xəritəsində tutduğu mövqeyi möhkəmləndirən strateji vasitələrdir”.

Azərbaycanın “körpü” siyasəti
O həmçinin qeyd edib ki, dünyada geosiyasi qarşıdurmaların dərinləşdiyi bir vaxtda Azərbaycan özünü qarşıdurma xəttinin tərəfi deyil, bağlantı xəttinin mərkəzi kimi mövqeləndirir: “Bu, asan siyasət deyil. Çünki Şərqlə Qərbin, Şimalla Cənubun maraqlarının kəsişdiyi coğrafiyada bütün tərəflərlə işləmək yüksək siyasi çeviklik tələb edir. Lakin Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi siyasət göstərir ki, bu yanaşma artıq nəticə verir. Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində rol oynayır, Mərkəzi Asiya ilə nəqliyyat əlaqələrini genişləndirir, Türkiyə ilə strateji müttəfiqliyini dərinləşdirir, İranla regional bağlantı imkanlarını qoruyur və eyni zamanda Rusiya istiqamətində nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrini davam etdirir. Beləliklə, Azərbaycan tədricən müxtəlif geosiyasi qütbləri bir-birinə bağlayan körpü funksiyasını gücləndirir.
Naxçıvan isə bu körpünün ən mühüm coğrafi dayaqlarından biridir.

Yeni reallığın adı isə belədir: bağlantı
Əslində Prezidentin Naxçıvan səfərinin əsas siyasi mesajını bir sözlə ifadə etmək mümkündür: bağlantı.
Bağlantı yollar deməkdir. Bağlantı enerji deməkdir. Bağlantı ticarət deməkdir. Bağlantı investisiya deməkdir və ən əsası isə bağlantı əməkdaşlıq deməkdir. Bu baxımdan Naxçıvanın inkişafı yalnız bir regionun iqtisadi yüksəlişi deyil. Bu, Azərbaycanın regional və qlobal bağlantı imkanlarının genişlənməsidir.
Naxçıvan nə qədər güclü logistika mərkəzinə çevrilərsə, Azərbaycanın Avrasiya xəritəsində çəkisi də bir o qədər artacaq. Bu baxımdan Naxçıvanın qarşısında tamamilə yeni perspektiv dayanır. Bir tərəfdə Avropa və Türkiyə, digər tərəfdə Mərkəzi Asiya və Çin. Şimalda Rusiya və Qara dəniz məkanı, cənubda İran, Fars körfəzi, Pakistan və Hindistan.
Bu istiqamətlərin hamısını bir-birinə bağlayan nəqliyyat və enerji sistemlərinin formalaşması Naxçıvanı regional logistika mərkəzinə çevirə bilər.  Ona görə də Prezident İlham Əliyevin Naxçıvan səfəri yalnız görülən işlərin qiymətləndirilməsi deyil. Səfər Azərbaycanın gələcək geosiyasi və geoiqtisadi xəritəsinin bir hissəsinin Naxçıvanda qurulmasıdır.
Azərbaycan artıq yeni reallıqları gözləmir. Onları yaradır. Və Naxçıvan həmin yeni reallığın ən mühüm ünvanlarından birinə çevrilir”.


Yenisirvanli.İnfo.Az  






Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və Ctrl+Enter düyməsini basın.
Teqlər:
ŞƏRH YAZ
OXŞAR XƏBƏRLƏR
XƏBƏR LENTİ
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
SƏHİYYƏ
İDMAN
ŞOU-BİZNES
DÜNYA
«    Sentyabr 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930